GOŁDAPIANIE po 1945 roku.
Ktoś, z dawnych moich znajomych Gołdapian, nadesłał na mój adres domowy w Białymstoku, obszerną (444 strony, ok. 1400 fotografii) publikację pod tytułem: „GOŁDAPIANIE po 1945 roku”. Pretekstem do przesłania powyższej książki prawdopodobnie był fakt, iż w okresie 1946-61 mieszkałem w Gołdapi z całą naszą rodziną. Być może był też inny powód: Piętnastoletnia moja obecność w Gołdapi pozostawiła - choć zapewne skromny - ale liczący się, materialny ślad w krajobrazie kulturalnym Gołdapi. Piszę: „być może?”, bowiem nie zauważyłem tego faktu w opasłej publikacji książkowej.
Tym śladem – istniejącym do dziś – jest dom kultury. Początkowo jako Powiatowy Dom Kultury a dziś jako Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury. I ta niezapomniana - moje ulubione dziecko – kafejka, o tajemniczej nazwie „Sezam”. O tej cudownej kawiarence, z gotyckim sklepieniem lecz modernistycznymi freskami (jak sobie przypominam, chyba dzieło studentów ASP?) otwartej w 1958 r. pisała wielokrotnie centralna prasa. Był to ewenement w krajobrazie siermiężnego socjalizmu.
A tak to się zaczęło. Na polecenie władz powiatowych Gołdapi we wrześniu 1957 r. oraz przekazaniu do mojej dyspozycji kilkuset metrów kwadratowych poniemieckiej powierzchni użytkowej, miałem powołać do życia placówkę kulturalną: z salą widowiskową, z pomieszczeniami do działalności amatorskiego ruchu artystycznego no i kawiarnią.
W ciągu niespełna roku, Powiatowy Dom Kultury w Gołdapi uroczyście otworzył swoje podwoje. Powstały zespoły artystyczne: estradowy, muzyczny, teatralny, fotograficzno-filmowy. Powstał też klub brydżowy, szachowy, bilardowy oraz tenisa stołowego.
Powiatowym Domem Kultury w Gołdapi kierowałem do sierpnia 1961 r. bowiem w tym samym roku całkiem przypadkiem wygrałem otwarty konkurs na kierownika Klubu „Siedmiu” w Białymstoku, przy Gazecie Białostockiej.
I na tym powinienem zakończyć moje uwagi do albumu: „Gołdapianie po 1945 roku”.
Ale... Jako Gołdapianin w zaawansowanym wieku, z autopsji znający kuchnię wydawniczą ubolewam, że autorzy tego dzieła nie zdobyli się na nieco większy wysiłek edytorski, dotarcia do posiadaczy prywatnych zdjęć archiwalnych z Gołdapi a zwłaszcza rzetelnego ich opisu. Album „Gołdapianie po 1945 roku” nie dostarcza Czytelnikowi niezbędnego kompendium wiedzy o ludziach Gołdapi z tamtego okresu.
Już pobieżna analiza albumu zaskakuje doborem zdjęć. Około 80% fotografii to pochody pierwszomajowe, uroczystości „ku czci...”, otwarcia i zamknięcia...na bazie i po linii...oraz czyny społeczne. A gdzie się podział Gołdapianin w miejscu pracy, w zaciszu domowym etr. Jeśli prawdą jest, że album był przygotowywany przez okres kilku lat to nic nie stało na przeszkodzie aby dotrzeć z aparatem cyfrowym do ludzi jeszcze żyjących. Utrwalenie ich wizerunku na nośnikach informacji (CD,DVD) za kilka lub kilkanaście lat może być niewykonalne.
Życzę Wydawcom kolejnej, bardzie przemyślanej edycji: „Gołdapian po 1945 roku”. A może po 2008 roku?
Zdzisław Rynkiewicz